Het is lunchtijd. Een aantal mensen staan voor de ingang van het gebouw waar de Humanitarian Hub gevestigd is. Buiten kondigt de kou de naderende winter aan, maar binnen bruist de hub van mensen die warme koffie uitdelen, gesprekken voeren en hulp aanbieden. Het gebouw, gelegen naast Tour & Taxi, ziet elke dag honderden migranten, asielzoekers en daklozen met een tal van verschillende achtergronden en verhalen. Naast koffie is er in het gebouw ook toegang tot diverse vormen van ondersteuning. Daarmee is deze hub een cruciale schakel geworden in het ondersteunen van mensen in nood in Brussel.
Sinds 2019 heeft de Humanitarian Hub verschillende soorten non-profitorganisaties gehuisvest. Croix-Rouge de Belgique (CRB), Médecins du Monde (MdM-BE) en Plateforme Citoyenne de Soutien aux Réfugiés (BelRefugees) bieden hier elk hun eigen vorm van ondersteuning aan. De hub werkt door middel van een model waarin het aanbod van verschillende expertises wordt aangeboden op één plek. Diensten variëren van basisbehoeften tot meer specifieke ondersteuning. “Onze primaire basishulp bestaat uit het geven van voedsel, medische hulp, kleding en een plek om te douchen.” vertelt woordvoerder Astrid Bimson. Bimson is al een aantal jaar werkzaam bij Médecins du Monde in de Humanitarian Hub en ziet de realiteit dagelijks aan zich voorbij komen. “Onze eerste focus ligt op wat mensen nodig hebben om te kunnen overleven.” Naast deze basisbehoeften is juridische hulp ook beschikbaar in het gebouw en helpt het centrum ook om mensen in contact te laten komen met hun gezinsleden en het zoeken van accommodatie.
“Onze eerste focus ligt op wat mensen nodig hebben om te kunnen overleven.”
De Humanitarian Hub kampt sinds enige jaren ook met uitdagingen. Dagelijks bezoeken zo’n 350 tot 400 bezoekers het centrum. Migranten zijn met ongeveer 60 procent in de meerderheid. “We zien duidelijk een verschil in toestroom sinds 2021, wat een crisis in dienstverlening aan daklozen en migranten heeft veroorzaakt in het hele netwerk van hulpverlenende ngo’s”, legt Bimson uit. De situatie laat niet alleen een groter aantal daklozen zien, maar ook een grotere diversiteit aan bezoekers en een langere afhankelijkheid van de diensten in de Humanitarian Hub. “Er zijn veel gezondheidsrisico’s,” vertelt ze. “Het veroorzaakt achteruitgang in zowel de geestelijke als de fysieke gezondheid.”
Al sinds 2021 ziet België een enorme stijging in het aantal asielaanvragen. De Commissariaat‑Generaal voor Vluchtelingen en Staatlozen registreert sindsdien jaarlijks meer dan 35.000 aanvragen. Autoriteiten hebben de opvang niet aangepast aan de veranderende situatie door onvoldoende noodmaatregelen toe te passen en gerechtelijke bevelen niet na te leven, blijkt uit het onderzoeksrapport van Amnesty International (2025). Sindsdien blijven de Belgische autoriteiten ervoor kiezen om migranten en asielzoekers structureel opvang te weigeren, ook al is dit wettelijk verplicht. Velen van hen zien zich gedwongen op straat te gaan leven en uiteindelijk naar daklozenopvangcentra te gaan.
Eenmaal binnen is de aanwezigheid van de 400 bezoekers al snel te merken, tafels worden omringd door mensen die een praatje maken, een man vraagt informatie bij de balie en even verderop krijgt iemand een nieuwe knipbeurt. Het vormt een scherp contrast met het leven van de daklozen buiten, waar zij moeten vechten tegen de kou, eenzaamheid en onzekerheid, ver weg van de veiligheid die binnen heerst.
Het is juist deze veiligheid die nu onder druk staat. De politieke stop in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest raakt niet alleen de daklozen op straat maar ook het netwerk dat hen ondersteunt. Bimson legt uit dat het gebrek aan subsidies en ondersteuning van de overheid het bestaan van bepaalde organisaties en hun diensten nu al bedreigt. “We maken ons veel zorgen over het netwerk, omdat deze situatie veel organisaties treft die mogelijk moeten sluiten.” Volgens haar zal het gebrek aan investering betekenen dat meer mensen op straat slapen zonder enige toegang tot essentiële hulp- en dienstverlening. “Steeds meer mensen belanden op straat zonder eten, zonder schone kleren en zonder enige mogelijkheid om zich te wassen.”
“Steeds meer mensen belanden op straat zonder eten, zonder schone kleren en zonder enige mogelijkheid om zich te wassen.”
Hoewel de Humanitarian Hub nog wacht op de ondersteuning en subsidies van de Brusselse regering in 2026, benadrukken zij ook het belang van de federale regering. “Een van de belangrijkste stappen is dat de Belgische autoriteiten de migratieroutes verbeteren en toegankelijker maken, zodat migranten vlot toegang krijgen tot frontlinie diensten voor hun basisbehoeften,” legt Bimson uit. De organisatie gelooft sterk in een model waarin meerdere hulpmiddelen samen aanwezig zijn in één gebouw. Zij benadrukken dat dit de beste manier is om mensen in nood zo snel en eenvoudig mogelijk toegang te geven tot de hulp die voor hen van levensbelang is.
Buiten de muren van de Humanitarian Hub is een groep mannen in gesprek met elkaar. Naast hen staan vier kleine tenten en hun spullen op een rijtje. Een van hen staat op en vraagt iets wat aarzelend om een euro. Het is waar vele daklozen toe gedwongen zijn, in een wereld waar hulporganisaties door hun afhankelijkheid van de overheid worstelen om juist deze mensen in nood te blijven ondersteunen.
Niek Hofsté is redactielid bij KETTER in Brussel.
