Wat we moeten doen is mannelijkheid herdefiniëren. Maar wat is mannelijkheid? Ik heb het hier niet over de definitie in het woordenboek, maar het gedrag dat je moet stellen om als man gezien te worden: “om erbij te horen”. Aan welke rolpatronen je moet voldoen. Er is geen definitieve definitie en als die er zou zijn, is die constant in verandering. Mannelijkheid is voor mij anders dan voor jou. Als iets zo flou en ongrijpbaar is, hoe kan je dan iets definiëren?
Door te benoemen wat het niet is. Ik stel de vraag opnieuw, wat is mannelijkheid? Niet vrouwelijkheid, of toch volgens een conservatieve vorm van mannelijkheid. Vrouwelijkheid; en alles wat niet conformeert aan “stereotiepe mannelijkheid” waaronder queer; wordt in deze seksistische context als zwakte gezien. Ongewenste vormen als vrouwelijk en minderwaardig positioneren is een efficiënte tool om de groep te bepalen. Om als man aanvaard te worden moet je dus voldoen aan een bepaald “mannelijk” keurslijf, maar wie bepaalt dat?
Er is constant een politieke en ideologische strijd aan de gang om mannelijkheid te definiëren voor jou. Het lijkt nog te werken ook. Extreemrechtse figuren zoals Andrew Tate pikken in op de stuurloosheid van jongens. Zij geven vrouwen en feminisme de schuld van het verlies van rolpatronen. Visies die goed werken op socialmedia platformen. Engagement en het afbreken van democratie? Een win-win situatie.
Vrouwen worden ondersteund om in door mannen gedomineerde STEM richtingen te komen. Waarom doen we dat niet in de omgekeerde richting?
We moeten jongens nieuwe opties aanbieden om mannelijkheid positief te herdefiniëren. Mannelijkheid is te lang onderbelicht gebleven uit angst om het feminisme te ondermijnen. Vrouwen worden ondersteund om in door mannen gedomineerde STEM richtingen te komen. Waarom doen we dat niet in de omgekeerde richting? Door de rol van de “kostverdiener” wordt er hen iets prachtig ontzegd, namelijk het gezin en zorg voor anderen. “Vrouwelijke” sectoren, zoals de zorg trekken minder mannen aan, dit past niet binnen de conservatieve “mannelijkheid” en daar moet verandering in komen.
Naast zorgfuncties op de werkvloer, wordt in het huishouden zorg te weinig ingevuld door mannen. Volgens genderstat besteden vrouwen in heterorelaties nog steeds gemiddeld 80 minuten per dag meer aan huishoudelijke taken. Vrouwen gaan werken, maar in de praktijk nemen ze het huishouden er steeds bij. Er moet tussen koppels onderling bewuster gekeken worden naar hoe deze werklast te verdelen. Het hoeft niet per se de vrouw te zijn die thuis blijft voor de kinderen. Er is niets mis met thuis zijn, maar het moet een bewuste keuze zijn, niet opgedrongen.
Mannen moeten meer aanwezig zijn in zorg en huishouden. De emancipatie van de vrouw heeft laten zien hoe belangrijk rolmodellen zijn om te tonen wat kan. We moeten tonen dat er andere opties zijn zodat we niet blijven steken in achterhaalde rolpatronen en ideeën van mannelijkheid. Niet vanuit een toxische manosfeer, maar vanuit een oprechte betrokkenheid, zingeving vinden in zorg voor anderen. Veel verdienen gaan we toch niet in deze economie, geef mij dan maar die vier vijfde om op de kinderen te letten.
‘Belga.press – Humo’. z.d. Geraadpleegd 25 maart 2024. https://web.belga.press/explore/kiosk/publications/314260/76?date=1710810000000&mediumType=MAGAZINE&page=8&subId=76.
Vantyghem, Peter, De Standaard. 2025. ‘In de strijd om gendergelijkheid moeten we meer op mannen en jongens focussen, meent Richard Reeves in “Over jongens en mannen” ★★★★☆’. mei 1. https://www.standaard.be/media-en-cultuur/boeken/in-de-strijd-om-gendergelijkheid-moeten-we-meer-op-mannen-en-jongens-focussen-meent-richard-reeves-in-over-jongens-en-mannen/60805546.html.
Purnelle, Bieke, De Standaard. 2026. ‘Jongens zoeken naar houvast in een meedogenloze wereld die niet door hen is gecreëerd’. mei 21. https://www.standaard.be/opinies/jongens-zoeken-naar-houvast-in-een-meedogenloze-wereld-die-niet-door-hen-is-gecreeerd/152327470.html.
Reeves, Richard V. 2024. Of Boys and Men: Why the Modern Male Is Struggling, Why It Matters, and What to Do about It. Bloomsbury Academic.
Arno Van Boxem is redacteur bij KETTER Antwerpen
