Eigen verkrachters eerst? Vrouwenleed als politiek glijmiddel

Bescherming is de smoes, angst het product en vrouwen het rekwisiet: zo simpel is het. Ik ga uit vanuit een simpel idee: wie vrouwenrechten alleen inzet als er “een ander” te vinden valt, zet vrouwen niet centraal.

Een eerste vaststelling is dat wanneer een maatschappij flirt met extreemrechtse tendenzen, de vrouw in de frontlinie staat. Zo reduceerde de Nazi in Duitsland vrouwen tot ‘kinder‑küche‑kirche’, maakten autoritaire regimes in Spanje hen economisch afhankelijk, verbood Portugal feministische organisaties, draaide Hongarije een vrije abortuswetgeving terug, beperkte en criminaliseerde Polen abortusrechten en werd in Italië zelfs betwist dat abortus een recht is. En één ding hebben al deze historische voorbeelden gemeen: ze vonden plaats onder extreemrechtse regimes of partijen. Extreemrechts heeft nog nooit een vrouw bevrijd, enkel van hun bewegingsruimte beroofd.

Bescherming is de smoes, angst het product en vrouwen het rekwisiet.

Voorstanders zeggen nochtans dat zij vrouwenrechten hoog in het vaandel dragen! Toch legt een snelle analyse gauw hun eigenlijke agenda bloot. In hun relaas wordt steevast een vijandbeeld gecreëerd  van groepen die als ‘cultureel vreemd’ worden neergezet. Zij worden gezien als de verdedigers van zogezegde diepgewortelde patriarchale normen en worden vertoond als een directe bedreiging van de zogezegd ‘beschaafde, westerse vrouw’. Het is een verhaal dat steeds opnieuw wordt verteld, omdat het werkt: het schept angst, en angst is politiek goud.

Maar het gaat nog verder dan dat. In het grotere plaatje van extreemrechts dient dit een dubbel doel. Enerzijds wordt er een beeld opgeroepen waarin personen met een migratieachtergrond als ‘onverenigbaar met onze cultuur’ (wat die cultuur ook moge zijn) worden neergezet waardoor zij uitgesloten of uitgezet zouden moeten worden. Vrouwen als symbolische grenswachter. Anderzijds schetst dit narratief dat feminisme in wezen onnodig is, zolang de vermeende ‘cultureel vreemde’ groepen maar op afstand blijven. 

Het is niet de veiligheid van vrouwen die telt, maar de bruikbaarheid van hun leed.

Een sterk, maar treurig bewijs van mijn punt duikt al na enkele muisklikken op. In een artikel op de website van het Vlaams Belang wordt de verkrachting van en moord op een meisje uiteengezet. Het is opvallend waar de nadruk op ligt in de titel: Illegaal die vriendin vermoordt, kreeg leefloon en 16 keer bevel om grondgebied te verlaten. Het valt op dat de focus ligt op de identiteit van de dader, en er helemaal niets gezegd wordt over het slachtoffer. Verder in datzelfde artikel wordt er vooral talloze keren herhaald dat deze man illegaal in het land was, een leefloon had en al 16 keer een terugkeerbevel had gekregen. Ik stel vast dat er eigenlijk bitter weinig over het proces en het slachtoffer wordt verteld.
Het is niet de veiligheid van vrouwen die telt, maar de bruikbaarheid van hun leed.

Wie hun misbruik van vrouwenrechten aankaart, krijgt steevast een reactie die precies bevestigt wat je bekritiseert. “En wij zouden vrouwonvriendelijk zijn, hoewel geen andere partij zich zo uitgesproken kant tegen migratie uit moslimlanden waar vrouwen minderwaardig zijn.” (Vlaams Belang, 2024 – Leugencampagnes Tegen Vlaams Belang Zullen Hun Doel Missen)

Wie enkel van vrouwen “houdt” als er een persoon met een migratieachtergrond aan te wijzen valt, maar zwijgt over vrouwen als ze van hun fundamentele rechten worden beroofd, geeft niets om vrouwen.

Maar niets toont het zo scherp als dit.  Wat er met de Nederlandse Lisa gebeurde, raakte ons tot in onze kern. Extreemrechts grijpt dit voorval aan, niet omdat ze werkelijk om vrouwen geven of omdat ze willen dat hun dochters veilig over straat kunnen. Het gaat over hun eeuwenoude obsessie: zondebokken zoeken. Mijn maag keert ervan. Wie enkel van vrouwen “houdt” als er een persoon met een migratieachtergrond aan te wijzen valt, maar zwijgt over vrouwen als ze van hun fundamentele rechten worden beroofd, geeft niets om vrouwen. Aandacht besteden aan de werkelijke vijand? Geweld tegen vrouwen? Ben je gek? De publieke opinie zou nog kunnen denken dat we echt een zier geven om vrouwenrechten. Het is een strategie die enkel standhoudt zolang niemand doorheeft dat ze structureel blind zijn voor het merendeel van het geweld dat vrouwen dagelijks treft. Terwijl iedereen weet, de dader van verkrachting is meestal een bekende en vindt binnenskamers plaats, waarbij de herkomst van de dader vaak overeenkomt met het slachtoffer.